Sa't ik juster ôfpraat hie, soe ik nr. 11 fernije omdat it printsje net alhiel mear paste yn it seizoen. Underwilens ha'k de snie rane litten en ha wy no in hiele grutte stap nommen nei de simmer mei bledsjes en oare "fersierings" oan de beammen. Miskien moat der noch in tuskenoplossing socht wurde yn'e maitydsfear. De foto fan de persoan hjirneist is makke troch Catrien, in pakesizzer. It mantsje stiet al jierren by ús yn'e sitkûle en hat al hiel wat trochstien. Dizze winter is syn helm in pear kear ôfwaaid en boppedat brûkten de fûgels, ûnderweis nei it winterfoer, syn holle faak as tuskenlâning mei itselde resultaat. It wie hjoed wer âld-papier-dei en de buorren stie danek fol doaskes en pakjes mei dat spul. De lêste tiid hellet buorman Anne Jan by ús de boel op yn'e kroade. Hy moast diskear in skoftsje wachtsje omdat de fam. Van der Meij de boel noch ynpakke en bine moast. By útsûndering ha'k hjoed mei de auto boadskippen dien, net allinne nei de Spar en Pijnacker mar ek nei't Leger des Heils oan de Streek om wat kleanspullen fan Sytske (noch wol knap hear!) te dumpen. De echte reden dat ik mei de auto gie, wie dat der benzine yn it tankje moast omdat wy moarn nei Balk op jierdeibesite moatte. Nettsjinsteande de wietichheid, ha'k hjoed ek noch in hantaast yn'e tún dien. Noch eefkes it sportoersjoch (net alhiel aktueel) : Hearrenfean hat juster mei 4- 1 wûn (!) en Sven stie justerjûn boppe-oan yn it klassemint by it wrâldkampioenskip reedriden. De lêste stân wit ik net omdat ik noch net t.v. sjoen ha. - S.- P.S.: It âld papier gie hjoed wer fuort, - der is wer hiel wat byinoar skuord. - 't Is net te leauwen, wat in troep - stiet moarns ier al op'e stoep.
freed 19 mrt 10 - ôfspraken
Wylst ik "Schelte op 11" opsykje, fâlt it my op dat nr. 11 noch altyd yn de snie stiet en dus wurdt it tiid dat dêr wat oan dien wurdt. Ik hoopje dat ik de snie moarn rane litten ha. Om sjen te litten dat it dochs echt wol maityd is, ha'k dit pôltsje krookjes (krokussen) mar opsocht. Wat my hjoed ek noch opfoel, wie dat it sels by 70- en 80-plussers net tafâlt om ôfspraken te meitsjen. Ik bedoel net "ofspraakjes" mar min of mear saaklike oangelegenheden. Yn dit gefal gie it om fraachpetearen foar it ferslach oer de besettingstiid. Oer petearen sprutsen, der is al in reaksje kommen op myn fraach om in oersetting yn it Frysk fan "intake-gesprek". Rommert Tjeerdsma út Marrum tocht oan "ynskriuwingspetear". Sokke mear. Fan'e middei fûn ik it waar foar túnwurk. Dêr moatte je fansels gebrûk fan meitsje want moarn soe it reine en dat docht it ek al wylst ik sit te skriuwen. Ik bin gelokkich aardich opsketten en ha hiel wat deade boel opromje kinnen. Foar de lêste hantaasten hat Douwe my holpen dy't út Easterwolde wei eefkes fia Ferwert wer nei hûs yn Grins soe. Hy hat der in kop kofje en in lekkerbekje mei fertsjinne. Trouwens Sytske fertsjinne ek wol ien omdat se Tine holpen hat yn't âld papier en omdat se sels nei de fiskboer west hat. - S. - P.S.: Der is yn'e tún no wer wat romte - foar tulpen, peaskeblommen en noch mear blomte. - It moat no echt wat maityd lykje - en je moat net om de blommen sykje (moatte).
tongersdei 18 mrt 10 - yn'e tún en mear
Dit soene Sytske har nije túnmoffen wêze kinne. Ik soe fan'e middei mei frisse tsjinsin yn de tún oan't wurk, doe't myn frou meilijen krige en har der ek ynstoarte woe. Ik sei fansels dat soks persfoarst net hoegde mar fûn it ynwendich fansels net sa slim. It probleem wie dat se gjin goede túnmoffen hie en dêrom ha'k dizze mar fan ynternet helle om sjen te litten. Underwilens hat se har al red mei in needoplossing. Teedrinkerstiid wiene we beide in bytsje yn ein en soene nei de tee mar in eintsje fytse foar in oare beweging. Lykwols wiene we al healwei de Mûneleane doe't it Schelte yn't sin skeat dat er foar terapy nei Riemke moast en doe wie't al in kertier te let. Afijn, Riemke naam it sportyf op en fûn fytsen ek wol in goede terapy. Sa as al in pear kear earder, trof ik Froukje dêr en dy moast foar in "intake-gesprek". No sei ik ta dat ik opsykje soe hoe't soks yn it Frysk sein wurde moat. Soks stiet noch net yn't wurdboek en dêrom sil ik it wol "hegerop" besykje moatte. Miskien binne der ek wol lêzers fan dizze rubryk dy't der in moaie útdrukking foar betinke kinne. Dan soe'k soks graach hearre fansels want Froukje is fersakriklik lulk op my omdat ik it al in skoftsje foar my útskoot hie. Afijn, ik ha der jûns earst mar in sâlt hearrinkje opnommen, rjochtstreeks fan de fiskkarre. - S. - P.S.: Wa wit wat "intake" is yn dit ferbân. - Ik ha't der al sa hjir en dêr oer hân - en kin it sels dus net betinke. - Lit dit marris yn jim besinke.
woansdei 17 mrt 10 - maityd
Juster bin ik net oan bloggen takommen en dêrom moat it hjoed (tongersdei) mar gau. It is net omdat ik de maityd yn'e holle hie, mar ik hie it oars sa drok. De mieskes ha de maityd wol yn'e holle en hawwe it smoardrok my ûndersykjen fan it goede nestkastjes, it bewurkjen fan it flechtgat (vlieggat) en it sykjen fan goed nêstmatriaal. It is in hiele aardichheid om ûnder iten of kofjedrinken de drokte op it foerplak of by it nestkastje (wy ha op beide útsjoch) te observearjen. Ik ha ek wer in petear hân oer de besettingstiid. Diskear mei âld kammeraat Siemen v.d.Beek dy't al hiel wat fan syn oantinkens op papier set hie, saken dy't wy soms ek beide en tagelyk meimakke hiene en dan komt it fansels al pratende op oare oantinkens út de skoalletiid. Ik kaam ek ta de ûntdekking dat je by it âlder wurden net de saken fan de moderne technyk byfytse kinne. Ik soe ús petear opnimme op in modern lyts opparaatsje mar koe it net op goede wize betsjinje, dus komt it no op it ûnthâld oan. Lokkich bin ik letter wizer wurden troch de help fan Anna Greet dy't it spul korrekt oan de praat krige. It wie al aardich let wurden en sadwaande skeat it bloggen der by yn omdat ik de jûns om healwei achten nei in gearkomst moast. Dat makke ek dat ik it sjongen by Heusj spitigernôch sjitte litte moast. - S. - P.S. : De maityd is te rûken - en dan bin ik min te brûken - want ik krij it fierste drok - mar it waar is moai dat's in gelok!
tiisdei 16 mrt 10 - feest
It wie hjoed in feestlike dei. It wie de jierdei fan ús lytse buorman dy't 9 jier waard en in hiele soad besite krige, wêrûnder in pear Kanadezen en dus de famylje Van der Meij. It twadde heuchlike feit wie dat de belestingoanjefte de doar út gie. En no mar hoopje dat wy in hiel soad werombarre! Under de besite siet ek al wer in slachtoffer dat yn oanmerking komt foar in ynterview yn it ramt fan it boekje oer de besettingsjierren. Boppedat waard der ek noch in oare namme neamd sadat der stof genôch komt, soene je sizze. Sa'n belestingoanjefte is altyd wer in spannende saak want je kinne bepaalde wichtige dingen net fine of der binne saken wei dy't er hielendal net blike te wêzen omdat se allinne mar fia ynternet te achterheljen binne. Soms skamje je hast omdat je noch sa'n bytsje witte fan wat der op ynternet te finen is en wat de mooglikheden binne fan oansluting fan oare apparatuer op de kompjûter. Soks wurdt je dan eefkes hiel flot útlein troch in jonge studinte dy't soks hiel ienfâldich fynt en it oars - ek al wer op ynternet - hiel gemaklik opsykje kin. It wie hjoed in drokke dei, fyn ik en dêrom set ik in punt achter dit ferhaal, nei ferteld te hawwen dat Sytske har hjoed knipe litten hat troch fysioterapeute Riemke dy't my altyd sels it wurk dwaan lit. - S. - P.S.: Je kin't je sels wol lestich meitsje - en hielendal op'e doele reitsje, - mar freegje mar gewoan in oar, - dy docht je soks dan hiel graach foar.
moandei 15 mrt 10 - ynterview
Hjoed wie't in dei mei hiel ferskillende ûnderfinings. Neidat ik my in bytsje tared hie op de besite fan de man dy't moarn de belestingoanjefte foar my fersoargje sil, binne wy by de bibleteek yn Hallum west om wat nij lêsfoer te heljen. Dêr moatte je je de lêste tiid ek al sels rêde. Boeken ynleverje op in platootsje, knopke yndrukke, klear. Nije boeken opsykje, wer op datselde platootsje, oar knopke yndrukke, klear. Alle persoanliks giet der sa stadichoan út. No ja, der sit noch wol in aardige dame dy't je fragen stelle kinne, mar dochs. Nei hurd, hurd, hurd in kopke tee, nei Foswert foar it stadichoan gewoane ritueel fan fytse, roeie, gewichtheffe, ensfh. Je dogge it foar jo sûnens fansels mar as it moast, soene je net wolle. Lokkich dat je sa freonlik opfongen wurde troch Riemke. Nei it jûnsmiel, in hiele nije ûnderfining: it ôfnimmen fan in ynterview. Opname-apperaatsje op tafel en prate mei Jippe Braaksma oer syn ûnderfinings yn de oarlochsjierren. Foar my kamen der hiel nije dingen op it aljemint, tige nijsgjirrich en ek wol skokkend. En Jippe kin wol fertelle en die dat ek graach. Foar Anna Greet Miedema dy't foar skoalle in skripsje meitsje moat oer dizze tiid en my beselsskippe, kaam der noch folle mear skiednis út de mûle fan de ferteller. Al mei al bin ik let oan't webloggen gien en hâldt der no mei op. Oare kear wer "in gedicht". - S. -
snein 14 mrt 10 - skriuwe
It is snein, dus fan'e moarn nei de St.Martinus. It wie wat in bysûndere tsjinst dêr't ek jongerein oan meiwurke. It aparte wie ek dat de muorren fan de tsjerke fol hongen mei teksten en útspraken. De tsjinst wie op in kristlike tiid (nuvere útspraak yn dit ferbân) dien! Fansels ha'k fan'e middei ek even nei it reedriden sjoen en bin tuskentroch wiiswurden dat Hearrenfean it werris in kear wûn hat en ek noch wol yn in útwedstriid. Ik moat fan juster noch eefkes fertelle dat it bûtenljocht dat wy gratis fan de NUON krigen ha en dat reagearret op beweging, juster installeard is. Noflik hear! Justerjûn hawwe wy op omrop Fryslân in petear folge oer it Fryske boek, dat it net safolle lêzen wurdt, oft dat oan de skriuwers leit, wat eroan dien wurde kin om it better ûnder de oandacht fan it publyk te bringen (foaral de jongerein), ensfh. Underwilens ha'k in begjin makke mei it boekje oer de besettingstiid yn ús doarp. Der is noch net in fraachpetear hâlden mar ik ha earst inkelde yndrukken fan mysels op papier set oer de mobilisaasjetiid. Ik bin eins fan plan om wat fan de foarderings op dit plak te fertellen en ik kin no al fertelle dat it wol swier keallet mar dat it my ek wol wer moai wurk taliket. Op it momint is it yn myn holle krekt sa'n gaos as by it mantsje op it plaatsje. Ik doch myn bêst! - S. - P.S.: Ik kin wol oer myn glêde holle wriuwe - mar dêrom wol't net better skriuwe. - Ik kin't foarút wol witte: - ik moat fêst noch hiel wat switte.
sneon 13 mrt 10 - jierdeibesite
Der binne fan dy dagen dat je in kar (keus) meitsje moatte tusken de wichtichste saken om yn it deiboek te setten. Der is hjoed net folle opwinends bard, of it moast wêze dat Tjalling Buursma 55 jier waard en dat wy dat mei fiere mochten. Dêrom dizze foto fan lekkere hapkes, al ha wy by Tjalling oranjekoeke hân dêr't ik ek sljocht op bin. In âld-kollega fan my neamde dat Fryske lekkers trouwens krisisgebak. Neffens it Fryske waarberjocht soene wy hjoed in tryste dei krije mar wylst waarman Havenga dat sei, skynde by ús de sinne yn in loft fol blauwe plakken en wie't krekt as wie dat allinne yn Ferwert it gefal. Fierder foel it ek allegear wat ta. Fan'e moarn nei ús moarnsbrochje earst nei supermerk, slachter en bakker en doe dus op jierdei-besite. Ik besocht dêr op ynternet in plaatsje by te sykjen yn it Frysk en kaam doe ta myn fernuvering in tal foto's tsjin dy't meast neat mei jierdei te meitsjen hiene mar oernommen wiene út "Schelte op 11". Dat sil der wol mei te meitsjen ha dat der net folle oar Frysk materiaal te finen is. Ik krige fan'e middei kontakt mei in skoalle-learlinge dy't - lyk as ik - ek in opdracht meitsje moast op it mêd fan de perioade '40 - '45. Wy hawwe mar ôfpraat om in bytsje gear te wurkjen. - S. - P.S.: In sneon is in sneon is in sneon is in sneon, - in dei mear kâld as gleon. - Is de maityd al hast ûnderweis? - It is fêst in tige lange reis!
freed 12 mer 10 - fersnipperje
"Lêst bêst", seit it sprekwurd en dat is yn dit gefal it wyklikse lekkerbekje dat Sytske en ik krekt opsmikkele ha. Dêrfoar hat dizze man nei de dames Tadema (Boersma en v.d.Meij) oan de Meekmastrjitte west omdat de dames tochten dat hy technysk gefoel yn de fingers hie. Tine hie in papier-fersnipperder kocht en it griisde har oan om dêr mei oan de slach en dêrom moast ik mar komme, mar omdat ik in prater hie, gie Sytske mei it ynstruksjeblêd yn'e fytstas rjochting fersnipperder en dat betroude ik har alhiel ta. Lykwols kaam der in telefoantsje dat der swirrichheden wiene en omdat ik doe wer beskikber wie, stapte ik op'e fyts. Doe't ik oankaam wie it lek al boppe wetter en waard der fersnippere by't leven. Dat duorre lykwols net lang want hy rekke ferstoppe. Nei wat gepruts kaam dat ek wer klear sadat wy mei in tefreden gefoel rjochting fiskboer koene. De prater dy't ik fan'e middei hie, wie Siemen v.d.Beek, krekt werom fan fakânsje, dy't ree wie om wat mei te tinken oer saken út de besetting, nedich foar it te skriuwen boekje. Ik bin tankber dat ik al mear sokke oanbiedings hân ha. Ik sil der tankber gebrûk fan meitsje! Myn doel wie om hjoed noch eefkes in slach yn´e tún te dwaan mar dêr is net fan kommen. Wat kin in minsk it al drok ha. - S. - P.S.: Ik ha´t ferhipte drok, sei de boer, - dêr mei´k oars wol oer - mar ik kom nergens oan ta! - No ja, dat kin je soms sa ha.
tongersdei 11 mrt 10 - skûltsjemeitsje
Boppe dizze ôflevering woe'k spijbelen sette mar wat is dat yn't Frysk. Ik leau dat wy dêr yn't spraakgebrûk "spijbelje"fan meitsje mar ik ha't opsocht en ien fan de oersettings is "skûltsjemeitsje"! Earlik sein, hie'k dêr noch noait fan heard, ek al ha'k sels Fryske les jûn. Wêr't ik hjoed fan skûltsjemakke ha? It is op tongersdei gebrûk dat ik rjochting Foswert fyts om ûnder de betûfte lieding fan Riemke myn spieren in bêste beurt te jaan. Lykwols hie'k se al tefolle op'e hûd jûn troch fan'e moarn fanatyk yn de tún te skreppen. Doe ha'k myn beurt yn de "martelkeamer" mar foarby gean litten, hoe't it my ek begruttet foar myn spieren en foar Riemke. Afijn, de tún begjint de beneaming "wyldernis" wer in bytsje te ferliezen en sels ha'k it gefoel dat myn krêften wer wat begjinne foar te stellen. Fierder begjin ik my in bytsje yn te stellen op it skriuwerskip. It hoecht net in tsjûk boek te wurden mar it is de earste kear en dêr sit dochs noch wol wat tarieding oan fêst. Dus elk dy't my wat stof út de oarlochsjierren oanbringe kin, is tige wolkom. En - hoe kin't sa treffe - wylst ik dit skriuw krij ik in telefoantsje dêr't in namme yn neamd wurdt fan in persoan dy't hiel wat fertelle kin! Betanke en sokke mear! 'S. - P.S.: Wa't syn tún bewurkje wol, - hat dêroan syn hannen fol. - Alle spieren wurde stiif, - ja je fiele't troch je hiele liif!
woansdei 10 mrt 10 - túnwaar.
Earst eefkes in flaterke goedmeitsje. Juster neamde ik in soan fan Piet en Lydia Hoogland Emiel mar in trouwe lêzeres wiisde my der op dat it Camiel wêze moat. Ekskuus! Fierder moat ik der op wize dat ik in hiel soad tiid fergriemd ha om in plaatsje by dit ferhaal te krijen mar it plaatsje dat ik op't each hie, woe him net oernimme litte. Dit is wol in foto fan in plakje yn ús tún dêr't ik fan'e moarn och sa myn bêst dien ha om wat oarder yn'e gaos te skeppen. Sa't ik juster al sei, seach ús partikuliere bou my tige ferwitend oan. Ik ha no teminsten in begjin makke mar wie wol bliid dat Sytske my rôp foar't iten. Fan'e middei hie'k in lytse gearkomst mei bestjoersleden fan de P.A. It is de bedoeling om yn ferbân mei de 4 maaie-betinking in lyts boekje te skriuwen oer de skiednis fan Ferwert yn'e oarlochsjierren. Yn dat ramt moatte ynwenners dy't dy tiid meimakke ha ynterviewd wurde. No soe ik graach nammen fan minsken witte wolle dy't dêrfoar yn oanmerking komme. Miskien dat der lêzers binne dy't my in lytse hint jaan kinne. Fierder soe it hiel moai wêze om foto's út dy tiid te hawwen dêr't it boekje mei ferluchtige wurde kin. Dat sil trouwens wol net meifalle omdat der yn dy tiid net folle kâns en materiaal wie om foto's te meitsjen. Wa kin ús helpe!!! - S. - P.S.: It is al hast 65 jier ferlyn - en dy tiid ferdjipje wy ús yn, - in tiid fan spanning, krapte, lijen, en dêrnei de bliidskip fan't befrijen.
Laatste reacties